نگاهی به بازار پلیمرها؛ دلایل این همه آشفتگی!

نگاهی به بازار پلیمرها؛ دلایل این همه آشفتگی!

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

به گزارش صنایع پلاستیک، در حالی که تنش و عدم ثبات مدام یکی از پس دیگری به بازارهای مختلف نظیر ارز، طلا و سکه، ماشین و ... هر بازار دیگری که کالاهایش حالت سرمایه ای داشته باشد، سرایت می کند، دیروز معاملات بازار بورس کالای ایران، تالار محصولات پتروشیمی شاهد رشد نرخ برخی گریدها تا بیش از یکهزار تومان نسبت به قیمت پایه بود. بسیاری از مواد با سقف ممکن رقابت شدند و خلاصه علی رغم دور نمای بهبود کلی شرایط در میان مدت با توجه به برخی تصمیمات اخیر، وضعیت همچنان متشنج بود. در اینجا به برخی از نکاتی که باعث شد تا معاملات دیروز، شکل تصاعدی به خود بگیرند، ولو که آنرا حباب هم بخوانیم، اشاره خواهم کرد.

نخستین موضوع، افزایش قیمت ارز به بیش از 7000 تومان در بازار غیر رسمی ارز بود. همین موضوع، به تنهایی کافی است تا چراغ سبزی را به سایر بازارها برای افزایش نرخ کالاهایشان بدهد. اما در موازات با بازار غیر رسمی ارز، به دلیل کمبود دلار و شرایط پلیسی حاکم بر بازار ارز، بسته بودن صرافی ها و به طور کلی سختی داد و ستد در این بازار، شاهد انتقال سرمایه ها و تقاضا به بازار سکه هستیم، همین هجوم باعث شده است تا در عین ثبات عرضه در این بازار، به یکبار تقاضا چندین برابر شود و این یعنی افزایش قیمت در بازار دیگری  که حکم راهنمای بازارهای کالایی و مالی را در غیاب بازار ارز شفاف و حقیقی داراست. در نتیجه دومین علت نیز نظیر علت نخست، در واقع ناشی از علائمی بود که بازار محصولات پلیمری از بازارهای راهنماو اثر گذار  مادر بیرونی دریافت کرده بود. به این معنا که بعید است که سکه به یکباره ظرف چند روز به بیش 500 هزار تومان افزایش برسد، اما سایر بازارها، از این علامت مجوز افزایش قیمت را برداشت نکنند.

البته در این میان نباید تقاضای کاذب را به عنوان عمده ترین دلیل رقابتی شدن کالاها و در نتیجه افزایش لجام گسیخته ی قیمت ها از یاد برد. این موضوع که خود دلایل بسیاری دارد که تا به حال به آنها پرداخته ایم نظیر محاسبه ی قیمت مواد پلیمری با دلار 4200 تومانی یا عدم چشم انداز مثبت برای کاهش قیمت ارز و یا تکانه های سیاسی مانند بی سرانجامی و احتمال نافرجامی برجام و ... .

در این بین یکی از ادله ی افزایش تقاضا، امکان قاچاق کالاهای پلیمری به کشورهای عراق و افغانستان است. هر چند بارها وزارت صمت، اعلام کرده است که از این به بعد، تنها و تنها پتروشیمی ها و تولیدکنندگان اصلی مواد پلیمری مجوز صادرات به خارج از کشور را دارند، اما وجود بازارچه های مرزی و امکان مبادله با ریال یا دلار به صورت نقد (که نیازی به طی مراحل در سامانه نیما ندارد) وجود گریزگاه های مرزی خارج از نظارت کمرگات کل کشور و سود سرشاری که در این عمل سوداگرانه ضد تولید ملی وجود دارد، جملگی از عواملی است که باعث شده است بسیاری از دلالان و برخی از تولیدکنندگان حتا، با ثبت تقاضاهای بالا و تامین مالی آن، اقدام به خرید از بورس کالا و صادرات به کشورهای افغانستان و عراق نمایند. ضمن اینکه در زمانی تدوین قوانین جدید ارزی در ارتباط با ثبت تقاضا و بازگرداندن دلارهای صادراتی به سامانه ی نیما، کشورهای عراق و افغانستان به صورت اخص از برخی موارد معاف شدند که همین موضوع به دور زدن قانون و صادرات مواد پلیمری توسط واسطه ها به این کشورها کمک می کند. به نظر می رسد، دستور العمل وزارت صنعت، معدن و تجارت به گمرکات مبنی بر صادرات محصولات پتروشیمی توسط فقط پتروشیمی ها، اندکی زمان بر است وتا این قوانین و شیوه ی پیاده سازی آنها جا بیافتد، تعجبی نیست که سوداگران بازار و دلالان به صورت حداکثری از فرصت باقی مانده و این پنجره ای که در حال بسته شدن است، استفاده نمایند. خاصه آنکه تعطیلات "عید فطر" هم در کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان و حتا ترکیه در پیش است که چند روز به طول می انجامد و ممکن است که دلالان پس از این تعطیلات دیگر فرصتی برای اقدامات سوداگرانه ی خود نداشته باشند. نتیجه ی این فعالیت حداکثری دلالانی که به کار قاچاق زده اند، کمبود در بازارهای داخلی و تنش در آنهاست.

از دیگر عواملی که بر آشفتگی بازار پلیمرها می افزاید، اختلاف قیمت مواد پلیمری در بازار آزاد و بورس کالای ایران است. وقتی که برای مثال اختلاف یک گرید PET بطری در بازار آزاد و بورس کالای ایران عددی در حدود 4000 تومان است، چرا نباید تقاضا در بورس کالا به شدت توسط دلالان تحریک شود. و باز چرا نباید آنها تا جایی که می توانند رقابت را بر سر این کالا بالا ببرند، تا بتوانند نهایتا اگر نه تمام لااقل اکثر عرضه ها را از آن خود کنند چرا که اختلاف قیمتی بازار آزاد و بورس کالا، سود کلان آنها را بیمه کرده است. البته در این راستا، اقداماتی نظیر محدود کردن حجم خرید مواد توسط هر کد و همچنین افزایش سقف رقابت از 10 درصد به 15 درصد، توسط بورس کالا صورت گرفته است، اما اولا کافی نیست، ثانیا در میان مدت جواب می دهد و ثالثا در مورد کالایی مانند PET گرید بطری که اوج تقاضای آن در تابستان و سه ماه آتی است، اصلا اقدامی دیر و بی اثر است، چرا که با فرا رسیدن فصل پاییز، خود به خود تقاضا در این کالا رو به افول خواهد گذارد.

نکته ی بعدی، در مورد برخی گریدهای محبوب، آنست که این GAP یا شکاف قیمتی در بازار آزاد و بورس کالا آنقدر زیاد شده است که به راحتی می تواند سود سرشار چند دست دلال و واسطه را تضمین نماید. برای نمونه دیروز، یکی از نشریات اینترنتی تخصصی خبر از تخلفی داد که در آن، 5 کد توسط یک کارگزاری برای یک نفر خریداری شده بود. یعنی این اختلاف قیمت آنقدر زیادست که برای دارندگان کدها، کارگزاری هایی که نقش واسطه را بازی می کنند و خریدار نهایی، سود کافی را باقی می گذارد تا آنها دست به چنین ریسک هایی بزنند.

هفته ی گذشته که عملا تنها دو روز بورس کالا کار کرد، چیزی حدود 51 هزار تن مواد پلیمری توسط بورس کالا ارایه شد. اما تا امروز که عملا 4 روز (از 5 روزی که بورس کالا کار می کند در هر هفته) گذشته است، شاهد افزایش حدودا 10 هزار تنی عرضه ها بودیم. با یک نسبت و تناسب ساده می توان دریافت که، یکی دیگر از ادله ی آشفتگی بازار مواد پلیمری عرضه های به نسبت کم است. تاکید میکنم به نسبت کم!!! کسی منکر افزایش عرضه نیست، لیکن همچنان این میزان افزایش عرضه با توجه به حجم بالای تقاضا، هنوز بسیار کم است. باید پذیرفت در مقابل تقاضای 235 هزار تنی، عرضه 60 هزار تنی رقمی پایین است، هر چند به صورت نسبی شاید وضع کمی در عرضه ها بهتر هم شده است و قطعا این میزان تقاضا نیز، تقاضای اصیلی نیست و بخشی عمده ای از آن تقاضای کاذب است. 

نکته ی دیگر، بحث خوراک پتروشیمی ها بود که باز در این هفته منعکس شد. دولت جهت دریافت ارز ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی دوباره یک گام به پس برداشت و حاضر شد که قیمت خوراک پتروشیمی ها به نرخ دلار کالاهای اساسی (3800-3700 ) محاسبه نماید، تا در عوض آن پتروشیمی ها نیز ارزهای دریافتی خود را به سامانه نیما واریز کنند. از صحبت های 8 خرداد جهانگیری در حضور برخی مدیران پتروشیمی، می شد حدس زد پتروشیمی ها در حال اعمال فشار به دولت هستند تا نهایت "رانتی" که می توانند دریافت نمایند.

با توجه به اینکه در سپتامبر، تحریم پتروشیمی ها نیز فعال می شود و از سوی دیگر دولت به شدت نیازمندست، که دخیره ی ارزی خود را در این مدت که فرصت دارد بالا و بالاتر ببرد، از همین رو این احتمال وجود دارد که دولت بدون در نظر گرفتن نیاز داخلی دستور صادرات حداکثری را به پتروشیمی ها بدهد تا آنها حداکثر دلاری که می توانند قبل از اعمال تحریم ها (فارغ از اینکه تا چه حد از آن تحریم های ثانویه ی غیرقانونی آمریکا پیروی شود.) تحصیل نمایند را به دست آورده و به قیمت 4900-4800 به سامانه ی نیما (دولت) بفروشند. در نتیجه وجود احتمال کاهش عرضه ها در هفته های آتی نیز، یکی دیگر از دلایل این تنش در بازار پلیمرهاست.

مواردی نظیر عدم فروش حواله محصولات توسط فروشندگان به دلیل نگرانی از آینده، عدم وجود تخمین دقیقی از میزان موادی موجود در انبارها، سرازیر شدن بخشی از سرمایه ی سرگردان به بازار مواد پلیمری در بورس کالا به خاطر وجود رانت در قیمت مواد پلیمری قابل عرضه شده در بورس کالا و در نتیجه افزایش هر چه بیشتر تقاضای کاذب در کنار برخی شایعات و اخبار مبنی بر هفتگی شدن سهمیه ی خرید و پیش بینی کاهش عرضه ها از دیگر عواملی است که تشنج و تنش در بازار پلیمرها و افزایش قیمتی در کالاهای به ویژه محبوب را توضیح می دهد.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

_____________

 The Greates Media Partner of PIM is the Oldest and The Strongest World Publisher of Polymer Industry

Dr. Gupta Verlag

The Dr. Gupta-Verlag. Your center for topics related to polymers